Natuurfotografie, Streekgeschiedenis, Genealogie

Posts tagged “Leeuwarden

Near miss

Er gingen waarschuwingen uit vandaag: “Als het niet nodig is ga dan niet op pad”. Dit om de gevolgen van de zeer zware storm die vandaag langs kwam te ontwijken. Maar ik had geen keus en mijn bestemming lag vandaag in Leeuwarden. Het is op maandag altijd moeilijk om langs de route ergens een hapje te bemachtigen tussen de middag, maar in de snackbar op industrieterrein “De Hemrik” lukt het wel altijd. Dus had ik daar tegen twaalven mijn auto geparkeerd. Terwijl ik net naar binnen was gestapt waaide daar één van de vele bomen om. Die boom viel op het terrasje naast de snackbar en boven op een auto die vlak voor de mijne stond geparkeerd. Er stonden op dat moment meerdere bomen “op de wip”. Dus ben ik als de wiedeweerga vertrokken, die uitsmijter haal ik later nog wel eens op. Als de boom een minuut eerder was gevallen had ik hem op m’n hoofd gekregen en als de boom twee meter meer naar links was gevallen had hij boven op m’n auto gelegen. Het was dus een echte “near miss” voor mij.

omgewaaide bomen Hemrik Leeuwarden

omgewaaide bomen Hemrik Leeuwarden

 

De snackbar stond na afloop heel “rustiek” tussen de omgewaaide bomen.

omgewaaide bomen Hemrik Leeuwarden

omgewaaide bomen Hemrik Leeuwarden

Toen ik er later weer langs kwam waren de opruimwerkzaamheden al in volle gang.

omgewaaide bomen Hemrik Leeuwarden

omgewaaide bomen Hemrik Leeuwarden

Na gedane arbeid moest ik ook weer naar huis. Onderweg bleek dat de stormschade enorm is. Bij Garijp lag een vrachtwagen op z’n kop in de sloot. Bij Drachten, ter plaatse van het kilometerlange blauw-streep-kunstwerk waren diverse bomen omgewaaid, voor een deel waren ze op de N31 gevallen en in hun val hadden ze de geluidsschermen langs de weg vernietigd. Verder was ook onderweg een eeuwenoude eik kapot gewaaid. Verderop nog eentje.

kapot-gewaaide eik

kapot-gewaaide eik

Maar ook een regenboog was zichtbaar.

regenboog in de storm

regenboog in de storm

Zelf heb ik alleen materiële schade gezien vandaag. Die was op zich ernstig genoeg. Helaas zijn er echter ook weer slachtoffers te betreuren. Nee, het was niet aan te bevelen vandaag op pad te gaan. Maar als het moet, dan moet het maar.

Advertenties

Alleen en eenzaam

De Grote wielen bij Leeuwarden, ’s zomers is het er druk met windsurfers.

Grote wielen

Grote wielen

Nu was het er stil, ik was er alleen en kon van de wolkenpartijen en blauwe luchten genieten. Er was zelfs geen eend te zien, ja  ……, het was wel erg stil.

Grote wielen

Grote wielen

Ook kon ik genieten van de weerspiegeling van de wolken in het water.

Grote wielen

Grote wielen

Er lag bijna een zilverachtige glans over het water.

Grote wielen

Grote wielen

Je zou je bijna verlaten gaan voelen, daar aan de oever. In het riet langs de oever dreef toch nog een eend.

verloren badeend

verloren badeend

Een badeend, waarschijnlijk vergeten of verloren door een kind. Ik ben verder gegaan, de badeend bleef achter, alleen en eenzaam.


Kwint is Donker

In het voorgeslacht van mijn echtgenote en dus ook van onze kinderen komen de namen Bareld (soms ook geschreven als Barteld) en Sander redelijk vaak voor. De voornaam Sander bleek vaak uit de gemeente Ooststellingwerf afkomstig te zijn. Om duidelijkheid te krijgen heb ik in de loop der jaren geprobeerd een zo goed mogelijk beeld van dit “Sander-spul” te krijgen. Dan moet er veel worden nagekeken. Soms lukte dat eenvoudig, soms was het ook een “crime” om ze op de goede plaats te krijgen en nog altijd is het niet volledig gelukt.

Een “probleemgeval” was de interpretatie van de memorie van successie van Leentje Hessels (Broeksma), die op 11 juni 1825 ongehuwd overleed in Leeuwarden. Haar erfgenamen waren (namen ontleend aan de website van Tresoar):

  1. zuster Roelofke Hessels Broekema de vrouw van de stokersknecht Ferdinand Scheffer. Roelofke was de enige testamentair erfgenaam en tevens vruchtgebruiker van legaten.
  2. wijlen Jan Hessels Kwint, vader van Jikke, Rinske en Wytske Jans Kwint, allen te Donkerbroek, ze krijgen elk een legaat.
  3. wijlen Sybren, de vader van Hessel, Akke en Rinske Sybrens, allen te Makkinga: elk krijgt een legaat.
  4. wijlen NN Hessels, de moeder van N.N. Benjamins Oudkerk en Rinske Benjamins Oudkerk, elk kreeg een legaat.
  5. legaten voor Rinske, Johannes, militair te Oostende en Willem Schepper, kuiper.
  6. een legaat voor Roelofke Jochums, te Donkerbroek.

De overlijdensacte van Leentje leverde de volgende gegevens op: dienstmeid, 67 jaar, geboren in Dragten, dochter van Hessel Barteles en Rinske Sieberens.

Moeder Rinske is een dochter van het doopsgezinde echtpaar Sieberen Mients en Leentje Lourenses.

Hessel en Rinske (Hinke) trouwden op 20 (denkelijk 26) mei 1754 in Drachten, Hessel was toen afkomstig uit Zuider- en Rinske uit Noorderdrachten. In 1755 werd in Drachten gereformeerd gedoopt een dochter Jantje (Janke) Hessels en in 1760 een zoon Sieberen Hessels.

Daarmee zijn een aantal namen uit de memorie van successie wel verklaard. Jantje Hessels trouwde in 1782 in Leeuwarden met de kuiper Benjamin Oudkerk. Sieberen Hessels trouwde in 1795 in Donkerbroek met Fimke Roels.

Meer kinderen staan niet in het doopboek van Drachten of elders vermeld. Bij een religieus gemengd gezin zag je vroeger wel vaker dat de kinderen om en om werden gedoopt, in dit geval gereformeerd (als kind) en doopsgezind (als volwassene). Gelet op de bovenstaande memorie mocht je ook verwachten dat er meer kinderen waren. Daarmee begon een ingewikkelde speurtocht. Uiteindelijk is dat redelijk gelukt (denk ik). Zie bijgevoegd bestand (klik hier).

Een aantal opvallende zaken wil ik uitlichten.

A. Roelofke Hessels (onder 1) vertrok op een bepaald moment naar Leiden. Ze trouwde in Zutphen met de grenadier Jan Frederik Scheffer, die meestal Frederik Scheffer werd genoemd (niet Ferdinand zoals hij in de memorie van successie wordt genoemd). Later gingen Frederik en Roelofke Hessels in Leeuwarden wonen. Hoewel Roelofke enig testamentair erfgenaam van haar zuster Leentje was voor een bedrag van 2000 gulden liep het waarschijnlijk toch ergens fout met haar. Ze overleed in de kolonie Ommerschans. Omdat haar overlijden werd aangegeven door een tweetal zaalopzieners rijst het vermoeden dat ze daar niet helemaal vrijwillig was.

fragment overlijdensacte Roelofke Hessels

Via haar zoon Frederik Wilhelm (Willem) Scheffer, haar kleindochter Leena Scheffer en haar achterkleindochter Geerlina Roeloffina Helena Hooyer, die trouwde met Johan Frederik Wegener werd Roelofke één van de voorouders van de eigenaars/bestuurders van het Koninklijke Wegener n.v. concern, uitgever van regionale kranten en dergelijke, begonnen in Apeldoorn in 1902.

ondertrouwadvertentie Wegener Hooijer

B. Jantje (onder 4) trouwde in 1782 in Leeuwarden met de brouwer Benjamin Oudkerk. De N.N. Oudkerk in de successie is haar zoon Hessel Oudkerk. Dochter Rinske Oudkerk overleed ongehuwd en zonder vaste woon- of verblijfplaats. Rinske had echter wel een zoon Johannes Oudkerk. Deze Johannes vond ik later terug helemaal in Terneuzen, waar hij trouwde met Martina Wieland. Martina kwam in aanraking met justitie en Johannes waarschijnlijk ook.

C. De Rinske, Johannes en Willem Schepper (onder 5) hebben in de memorie een foute achternaam meegekregen, het moet Scheffer zijn. Willem werd als Frederik Wilhelm in 1792 in Zutphen gedoopt en Rinske in 1803 in Leeuwarden. Van de militair Johannes Scheffer zijn mij geen verdere data bekend, in 1825 verbleef hij in Oostende.

D. Roelofke Jochums past wel in de familie, maar op een andere manier. Daar kom ik nog op terug in een volgende bijdrage.

E. De familienamen Broekema en Broekstra verwijzen naar Donkerbroek, waar de “roots” van de familie lagen.

Dan blijven de kinderen van Jan Hessels met de familienaam Kwint (onder 2) over. Een familienaam Kwint was echter niet te vinden in Ooststellingwerf. Een relatie met andere families met die achternaam was er ook niet. Het heeft me enige hoofdbrekens gekost maar de oplossing bleek achteraf gezien vrij eenvoudig. Jan Hessels trouwde in 1795 in Siegerswoude met Antje Gooitzens (vermeld in de klapper van Tresoar als Gaukes). De kinderen Rinske, Jitske en Wytske werden allemaal gedoopt in Donkerbroek. Toen dochter Wytske in 1822 trouwde met Jan Aardema werden als grootouders vermeld Gooitzen Jelkes en Jitje Wiemers. Bovendien werd de overlijdensdatum van Antje Gooitzens vermeld, namelijk 30 april 1816 in Donkerbroek.

overlijdensacte Antje Gooitzens (Kwint)

In die akte wordt ze Antje Kwint genoemd. Antje overleed in zeer armoedige omstandigheden, onderhouden door de diaconie. In de database van Tresoar op internet wordt ze abusievelijk Antje Kwant genoemd, vandaar dat er geen enkele verwijzing naar Kwint in die gemeente is te vinden. De kinderen verklaarden bij hun huwelijk dat Kwint niet juist was, maar slechts een bijnaam. De kinderen van Jan Hessels en Antje Gooitzens gebruikten de achternaam Donker. Kwint in de memorie van successie blijkt dus uiteindelijk Donker te zijn. Een bijnaam kan lang “doorzingen”.

Behalve de achternamen Broekema en Broekstra verwijst ook de achternaam Donker naar Donkerbroek.

De achternaam Kwint was in de herinnering van familieleden echter nog niet verdwenen, daarop kom ik een volgende bijdrage terug, want ik moet uiteindelijk toch bij een Sander uitkomen.