Natuurfotografie, Streekgeschiedenis, Genealogie

Posts tagged “blauw lantaarntje

Lantaarntjes

Na de Variabele waterjuffer van vorige week vandaag een aantal Lantaarntjes. Deze juffer ook heeft nogal wat kleurvariaties. Wat ze allemaal wel hebben is een felblauw “lantaarntje” op achterlijfsegment 8 (S8) en wat ze ook allemaal hebben is dat een volledig zwarte rug (bovenkant), behalve op S8. Verder hebben ze ook allemaal tweekleurige ptereostigma’s (de gekleurde vlekjes in de vleugels). Het meest eenvoudig om te herkennen is het standaard gekleurde mannetje zoals hieronder. De mannetjes hebben altijd duidelijk zichtbaar zwart-wit in die pterostigma’s. Bij vrouwtjes is dat contrast vaak veel kleiner. Dit onderstaande mannetje heeft dat zwart-wit, verder een volledig zwarte bovenkant van de rug, behalve dat blauwe “lantaarntje” op S8.

Lantaarntje (m)

Lantaarntje (m)

Bij de volgende is het al wat moeilijker, de pterostigma’s zijn op de foto niet duidelijk zichtbaar. Mannetjes en vrouwtjes kunnen ook een groen borststuk hebben. Bij deze neig ik ook naar een mannetje.

Lantaarntje (m ?)

Lantaarntje (m ?)

De volgende is een jong vrouwtje. Bij deze zijn ook de zwarte rug, het “lantaarntje” en de (minder contrasterende) tweekleurige pterostigma’s aanwezig.

Lantaarntje (v)

Lantaarntje (v)

Als laatste nog een Lantaarntje die qua kleur tegen het paars aan zit. Het mindere contrast in de vleugelvlekjes wijst op een vrouwtje.

Lantaarntje (v)

Lantaarntje (v)

Er zijn nog veel meer kleurvariaties in deze soort. Maar dat blauwe “lantaarntje” heeft ervoor gezorgd dat ze een begrijpelijke naam hebben gekregen.

Advertenties

Vrouwelijke lantaarntjes

Enkele weken geleden kreeg ik een Lantaarntje voor de lens. Ze vallen wel op met dat spreekwoordelijke blauwe “lantaarntje” op achterlijfsegment 8. Verder is de bovenkant van hun gehele achterlijf altijd zwart, behalve op segment 8, waar die bovenkant bij mannetjes altijd helder blauw is en bij vrouwtjes blauw, bruin of bijna zwart.

Lantaarntje (v) amorf

Lantaarntje (v) amorf

Ook hebben de Lantaarntjes tweekleurige pterostigma’s

Lantaarntje (v) amorf pterostigma

Lantaarntje (v) amorf pterostigma

Opvallend zijn vooral ook bij Lantaarntjes de verschillende kleurvormen. En dan verschillen de jonge dieren ook nog eens van de oudere. De mannetjes zijn vrij eenduidig qua kleur, maar de vrouwtjes maken er bijna een modeshow van. Echter, het “nut” van die kleuren is een andere. Ik heb een aantal van die vrouwelijke Lantaarntjes in verschillende kleuren eens naast elkaar gezet.

Met veel rood: een jong vrouwtje in de vorm rufescens.

Lantaarntje (v)

Lantaarntje (v)

Veel veel groen: Een volwassen vrouwtje in de vorm infuscans

Lantaarntje (v)

Lantaarntje (v)

Nog eentje in rood, een jong vrouwtje rufescens

Lantaarntje (v)

Lantaarntje (v)

Veel violet: een jong vrouwtje, vorm violacea.

Lantaarntje (v)

Lantaarntje (v)

En er zijn nog meer kleurvormen, waarvan ik even geen foto beschikbaar heb. Vanwaar al die verschillende kleurvormen? Nou …, dat is uitgezocht:

De mannetjes zijn nogal paarlustig, wat veel energie kost, en de vrouwtjes hebben niet altijd zin. Daarom “kiezen / erven” vrouwtjes vaak een andere kleur dan de “algemeen gekleurde” dames. Als ze een kleur hebben die bijna gelijk is aan die van het mannetje worden ze minder vaak lastig gevallen, we noemen dit andromorf gekleurde vrouwtjes. Andomorf in tegenstelling tot gynomorf, dat zijn mannetjes die op vrouwtjes lijken, maar dat zie je bij Lantaarntjes eigenlijk niet.

De jonge vrouwtjes hebben vaak ook een andere kleur, waardoor ze ook minder vaak benaderd worden. Die verschillende kleurvormen hebben dus iets te maken met het ontlopen van lastige mannetjes.

Nu is dit zoals ik het opschrijf janboerefluitjes-wetenschap. De wetenschappelijk onderbouwde uitleg kan ik beter aan de wetenschappers zelf overlaten, klik hier.

Best interessant, dat is het, je kijkt ineens anders tegen al die verschillende kleuren aan.


Lantaarntjes-gymnastiek

Lantaarntjes, juffertjes met veel zwart en blauw.

Lantaarntje (m)

Lantaarntje (m)

Normaal wachten ze niet op me maar ik trof er eentje die nog niet klaar was met het rekken en strekken, er volgde een gymnastische oefening waar ik getuige van kon zijn.

Lantaarntje (m)

Lantaarntje (m)

Hij, want dit is een mannetje, was voortdurend met zijn achterlijf aan het zwaaien.

Lantaarntje (m)

Lantaarntje (m)

Ze heten Lantaarntjes omdat ze een felblauw segment 8 in het achterlijf hebben, bovendien loopt dat blauw op de segmenten 7 en 9 aan de onderkant door. Dat blauwe “lantaarntje” met de tweekleurige pterostigma’s (vlekjes in de vleugels) maakt hem heel herkenbaar.

Lantaarntje (m)

Lantaarntje (m)

Hem dus, maar het vrouwtje kan allerlei kleuren hebben, elk van die kleurvorm heeft ook nog een eigen naam. Daarmee zal ik U niet vermoeien, die met rood (rufescens) in het kleurenpakket vind ik zelf het mooist, zoals hieronder.

Lantaarntje (v)

Lantaarntje (v)

Vrouwtjes kunnen ook een blauw lantaarntje hebben, maar ook een bruine. Bij jonge dieren vindt je nog meer kleuren.

Lantaarntje (v)

Lantaarntje (v)

En jawel, dit vrouwtjes was ook aan het gymnastieken, tegenwoordig moet je geloof ik turnen zeggen. Waarschijnlijk is al die moeite bedoeld als oefening voor een paringswiel. Zover waren dezen nog niet.