Natuurfotografie, Streekgeschiedenis, Genealogie

Archief voor 2 september 2012

De weduwe van …..

Een beetje in dezelfde trant als vorige week ook deze keer nog iets over het tegengaan van namaak bij merkproducten.

Want het was in het jaar 1818 dat Liekele Harmens Schaap en de weduwe van Douwe Egberts in Joure een advertentie in de Overijsselsche Courant plaatsten waarin ze aangaven tot hun leedwezen te moeten constateren dat het wapen of teken DE WITTE OS dat ze voor hun product gebruikten door sommige kooplieden was overgenomen. Man en paard werden genoemd: De weduwe Reitsma in Heerenveen, de gebroeders Jacobs in Blokzijl, H. Gorter te Sneek en S.J. de Vries in Leeuwarden. Het verzoek van Schaap en de weduwe was dan ook om goed op te letten bij het kopen. De verpakking van hun product bevatte niet alleen het wapen DE WITTE OS, maar ook de naam Douwe Egberts.

De merknaam “wed. Douwe Egberts” bleef lang, tot omstreeks 1930,  vermeld op de producten van het bedrijf uit Joure. Een naam van de weduwe werd nooit vermeld. Het betreft hier Elizabeth (meestal genoemd Liesbeth) Mintjes, die na 1811 de achternaam Pot droeg. Ze kwam uit een pottenbakkers familie. ‘k Heb ooit wel eens in een snood ogenblik gedacht dat daar misschien wel de relatie ligt met het serviesgoed dat je op spaarpunten van het bedrijf kunt aanschaffen. ’t Lijkt me wat ver gezocht overigens, maar met een vette knipoog zou je in de buurt kunnen komen.

Douwe Egberts was geboren in 1755 als zoon van Egbert Douwes en Acca (Akke) Thijsses. Het was deze vader Egbert Douwes die de grondslag legde voor het concern. Zoon Douwe trouwde in 1775 met Ymkje Jacobs, een dochter van Jacob Ruurds (Visser) en Maaike Hoites. Nadat Ymkje Jacobs was overleden hertrouwde Douwe in 1791 met Elizabeth Mintjes, een dochter van Mintje Hessels en Sietske Sjoerds. Douwe Egberts kreeg in totaal 15 kinderen bij beide echtgenotes. Hij was Rooms-katholiek en grote gezinnen waren dan geen uitzonderingen. Niet alle kinderen werden volwassen, maar degenen die dat wel werden droegen na 1811 de achternaam De Jong. Het was Liesbeth Mintjes die deze achternaam voor haar kinderen aannam, een aantal kinderen uit het eerste huwelijk volgden. Douwe Egberts zelf was al overleden voor het jaar 1811.

Het hoe en wat staat vermeld in een advertentie die in verschillende bladen werd afgedrukt, hierbij die uit de Bataafsche Leeuwarder Courant van 1 maart 1806, klik hier.

Veel toelichting behoeft de advertentie niet, alleen de term “Zenuw Zinkings-koorts”. Daarmee werd in die tijd of griep (influenza) of een zware longontsteking na verkleuming bedoeld.

Liesbeth dreef de zaak eerst samen met Liekele Harmens Schaap. In 1824 scheidden deze firmanten en elk zette zijn / haar zaak voort onder eigen naam. Dat was voor Liesbeth dus “De Weduwe Douwe Egberts”. Later volgden er nog een aantal bedrijfsscheidingen waarbij sommige familieleden onder eigen naam doorgingen. Wel bleef steeds de naam “Weduwe Douwe Egberts” voortbestaan en voortgezet door een familielid De Jong.

Liesbeth zelf overleed in het jaar 1833. Ook van haar overlijden werd een advertentie geplaatst.

overlijdensadvertentie Liesbeth Mintjes Pot

Het is niet mijn bedoeling hier een uitvoerige uitwerking van de familie-gegevens De Jong te plaatsen. Die zijn al door Jelle de Jong beschreven. Nee, het was mijn bedoeling de weduwe net iets meer voor het voetlicht te brengen dan alleen maar die eeuwige vermelding van “de wed. Douwe Egberts”. Ze woonde samen met een aantal van mijn eigen voorouders in Joure en die zullen vast ook wel bij haar voor de toonbank hebben gestaan. Dan zal het ook wel “Dag Liesbeth ………” zijn geweest in plaats van “Dag, weduwe van ……..”

Advertenties