Natuurfotografie, Streekgeschiedenis, Genealogie

Archief voor 2 oktober 2011

Bijzondere geboorteadvertentie

Op zoek naar geheel iets anders viel me een geboorteadvertentie in de Groninger Courant van 14 februari 1797 op. De zilversmid J. Wienties liet weten dat zijn vrouw Algonda van Loo op 11 februari 1797 het leven had geschonken aan een welgeschapen zoon. Tevens liet hij in de advertentie weten dat er ook al op 3 januari 1797 een advertentie in dezelfde krant was geplaatst van de geboorte van een zoon. Die advertentie was echter een lastering en bezijden de waarheid en door “eenige Medeburgeren gefabriceerd”. Omdat genealogie vaak het oplossen van puzzeltjes is ben ik me er maar eens in gedoken. Inderdaad, op 3 januari stond er een geboorteadvertentie in de krant. Wientjes wordt dan als bombardier aangeduid.

Twee geboorteadvertenties Wientjes

In het R.K. doopboek van Groningen uit 1797 staat op 11 februari vermeld dat daar is gedoopt Johannes Aegidius, zoon van Aegidius Wientjes en Aldegondis van Loo. Dit echtpaar was in 1795 in de R.K kerk te Groningen getrouwd.

Doopinschrijving Johannes Aegedius Wientjes

Vrienden van Aegidius zullen het niet geweest zijn die de eerste advertentie hadden laten plaatsen zou je zo denken. Over de geboorte van een kind maakte je geen grapjes. De kindersterfte was hoog, maar ook het aantal moeders dat in het kraambed stierf was aanzienlijk.

Zou er nog een andere Wientjes in de stad woonachtig zijn waardoor verwarring is ontstaan? Opvallend is dat beide advertenties zijn ondertekend met J. Wienties (Wientjes) en niet met de voorletter E. (Ae). In de tweede staat de naam van de moeder. Ook al in 1796 stond er een advertentie in de krant van de geboorte van een dochter, naam niet genoemd, de moeder Algonda van Loo wel . Uit het doopboek blijkt dat dit dochter Gertrudis Maria was. Weer werd ondertekend met J. Wienties.

Het gezin Wientjes vertrok voor 1800 al naar Duitsland, waar rond 1798 in Neuenhaus een zoon Bernardus werd geboren. Aegidius en zijn vrouw Algonda overleden later in Twente, in Ootmarsum, hij was toen goudsmid. In officiële stukken wordt steeds de voornaam Egidius gebruikt.

De oplossing voor het verschil tussen de voorletters J. en E (AE) vond ik uiteindelijk in het R.K. trouwboek van Groningen.

Aegedius "Jelis" Wientjes

Daaruit blijkt dat Wientjes eigenlijk Jelis van z’n voornaam heette. Zoals wel vaker in de betere kringen werd die naam verfraaid, in dit geval naar Egidius. Het probleem leek opgelost. Als enige bleef het verschil tussen het beroep van zilversmid en bombardier nog over.

Nog eens zoeken leverde echter toch nog een tweede Jelis Wientjes (Wijntjes) op. Deze Jelis Wienties, ook afkomstig uit de stad Groningen, trouwde in 1796 in Uitwierde met Pieterke (Petronella) [van] Dijk.  Op 16 januari 1797 werd in Spijk gedoopt Theodorus, zoon van (jawel) Eegidii Wientjes en Petronella van Dijk. De inschrijving staat in het R.K. doopboek van Appingedam. Als bijzonderheden zijn vermeld dat de moeder niet R.K. was en de vader korporaal. De getuige was Elizabeth alias Elsje Wessels. De geboortedatum is helaas niet vermeld.

doopinschrijving Theodorus Wientjes

Het lijkt mij zeer waarschijnlijk dat deze Theodorus de zoon is waarvoor op 3 januari 1797 een geboorteadvertentie in de krant stond. Een korporaal kon ook bombardier zijn en vader Jelis was ook afkomstig uit de stad Groningen. Toen Theodorus op oudejaarsdag 1817 in Bierum trouwde met Eltje Sterenberg was hij schoenmaker en zijn vader Jelis was schipper geweest in Uitwierde (overleden in de Noordzee in maart 1809). Later was Theodorus  dagloner en ook nog barbier in Farmsum en hij overleed in 1874 in Delfzijl.

De beide Jelissen zijn vast familie van elkaar. Hoe dat zit heb ik verder niet uitgezocht. Rond 1773 / 1774 woonden in de stad Groningen twee verschillende Wientjes met de voornaam Theodorus, de een getrouwd met Gertrudis Kremer en de andere met Ludovica Valois. Dat puzzeltje laat ik echter aan andere onderzoekers.

Ik schreef het hierboven al: genealogie is vaak het oplossen van puzzeltjes. Deze Wientjes maakten de oplossing wel moeilijk maar uiteindelijk denk ik dat de zilversmid zich onnodig kwaad heeft gemaakt. Het heeft wel een bijzondere geboorteadvertentie opgeleverd.

Advertenties